KAKO DOŽIVLJAVAMO SVOJE TERAPEUTE I LEČENJE ZAVISNOSTI OD SUPSTANCI

Izlaganje članova Integre na Forumu o prevenciji i unapređenju mentalnog zdravlja održanom 3. i 4. aprila 2006. godine u Beogradu

napisao: Vojko Bjeković, član Integre

ŠTA JE "INTEGRA"?

ZVANIČNO: "INTEGRA" je građansko-pravno lice osnovano sa ciljem:

- Održavanja trajne i potpune apstinencije od svih psihoaktivnih supstanci svih svojih članova;

- Postizanja maksimalnog mogućeg nivoa rehabilitacije i resocijalizacije mladih lečenih zavisnika

- Povratka i integrisanja lečenih zavisnika normalnom životu i radu;

- Saradnje, međusobne pomoći članova i porodica u okviru Integre i pomoći drugima u okruženju;

- Uticaja na društvo u celini sa pozicija svojih iskustava

"INTEGRA" je osnovana pod pokroviteljstvom Instituta za mentalno zdravlje u Palmotićevoj br.37 prije nešto više od godinu dana. Aktivnost su započele šest porodica čiji su članovi uspešno završili lečenje na Institutu. Svi članovi su u periodu osnivanja "Integre" već apstinirali najmanje dve godine realizujući u tom periodu vlastite životne i porodične programe. Počela je sa 27 članova, a sada broji 41 člana. U pripremi je grupa od novih 49 članova. Pripremu obavlja Institut, a u motivaciji i animaciji potencijalnih članova učestvuje i "Integra". Očekuje se da će najveći broj ispuniti uslove za prijem u Integru.

 INTIMNO: za članove "INTEGRA" je:

-Trezor emocija oslobođenih na "velikom predstavljanju" (deo terapijskog programa) svake porodice;

-Kolektivno iskustvo i svest o snazi porodice, o mogućnostima uzajamne pomoći udruženih porodica koje su savladale opaku bolest.

-Snaga zajedničkog opredeljenja koja se prenosi sa grupe na pojedinca i motiviše ga za najviši cilj: trajnu apstinenciju i zdrav život;

- Podsticaj bivšem zavisniku da prepozna svoje mogućnosti i opredeli se za najviši radni cilj njemu realno dostupan;

- Kolektivna savest pred kojom se analizira izvršenje zadataka iz plana donesenog u rezimeu na Institutu

- Mesto promocije i zajedničkog radovanja za svaki postignuti uspeh;

- Potpuna podrška, razumevanje i sigurnost;

- Kontinuirana veza i saradnja sa stručnjacima Instituta, uz nova saznanja i stručnu pomoć da bivši zavisnici istraju u totalnoj i trajnoj apstinenciji i zdravom življenju;

- Kolektiv u kojem se rešavaju problemi koje nije mogla riješiti sama porodica.

CILJ OSVRTA:

Predstavljajući Integru istovremeno nam je cilj da cenjenom FORUMU kratko ukažemo na segmente u lečenju i savladavanju bolesti zavisnosti za koje članovi "Integre" misle da su od presudnog značaja za postizanje trajne apstinencije. To su:  

1. PRIHVATANJE PORODICE ZAVISNIKA DA SA SVIM ČLANOVIMA UĐE U LEČENJE, U SKLADU SA PRAVILIMA INSTITUTA ZA MENTALNO ZDRAVLJE U PALMOTIĆEVOJ je prvi uslov koji određuje mogućnost uspešnog lečenja. Za znatan broj porodica koje imaju zavisnika to je prag koji ne mogu prekoračiti. Obolele i pre lečenja disfunkcionalne porodice, teško izlaze iz oveštalog stava da treba lečiti samo zavisnika. One porodice, koje u kontaktima sa stručnjacima Instituta shvate značaj PRAVILA INSTITUTA - da treba pomagati i lečiti kompletnu porodicu - i uđu u lečenje pod tim pravilima, učinile su prvi korak ka uspehu. Porodice koje ta pravila prihvate pod pritiskom, a bez razumijevanja pravih razloga – "zašto mene lečiti (?!)", - uz veće ili manje teškoće, procesom liječenja doći će do odgovora. One koje ne uspeju, zadržaće nefunkcionalnost što je uslov za ponovnu zavisnost.U Integri su okupljene porodice koje su u startu ili nakon velikih muka spoznale suštinu obolevanja i mogućnosti lečenja i na tome temelje svoje odnose. Trajno održavaju totalnu apstinenciju, žive zdravim životom i razvijaju se. Iz priloga N. Matića vidi se njihov odnos prema Institutu, bolesti zavisnosti i zdravlju.
2. STICANJE UVERENJA ZAVISNIKA I NJEGOVE PORODICE DA JE IZ PAKLA ZAVISNOSTI MOGUĆE IZAĆI, OSTVARITI I ODRŽATI TRAJNU I TOTALNU APSTINENCIJU ključni je uslov za uspješno liječenje. Do ovakvog uverenja teško dolaze i ličnosti koje su čitav život važile kao "nepopravljivi optimisti" kad im se u porodici "desi" zavisnik. Neverica i sumnja dolaze iz mnogo razloga, koji se mogu naći u literaturi, ali po našem viđenju dva su osnovna: prvi, što je duboko ukorenjena kolektivna svest da "koga đavo ponese tim putem, taj se više ne vraća" i drugi, što je karakter same bolesti obezglavio većinu članova porodice i "zakonitostima bolesti" porodicu učinio disfunkcionalnom, onesposobio je za racionalnu akciju pa i pravo na nadu.

Kuća u kojoj se ta nada trajno vraća je INSTITUT U PALMOTIĆEVOJ ulici. Očit dokaz za to su iskazi članova Integre. 

3. RESOCIJALIZACIJA LEČENIH ZAVISNIKA JE IMPERATIV. Svest o teškoćama na resocijalizaciji prisutna je u Institutu, a još istaknutija kod članova Integre. Ogromna je potreba za širim društvenim, programskim djelovanjem na ovom planu. 

4. NEOPHODNA JE KORENITA PROMENA UKUPNOG DRUŠTVENOG ODNOSA I NACIONALNE SVESTI i ODGOVORNOSTI U TRETMANU BOLESTI ZAVISNOSTI. Društvo u celosti, Država sa svojim institucijama, odnose se prema bolestima zavisnosti kao disfunkcionalna porodica prema svom članu, koja sleže ramenima pred bolešću dok je ona uništava. Institucije koje bi morale biti pokretači i nosioci promena u odnosu prema bolesti, bave se same sobom ili "velikim poslovima" koji ne dotiču ni bolest ni zdravlje ljudi. Danak je sve veći. Indikativno je i simptomatično, primera radi, da se u svim medijima na udarnim mestima prebrojavaju moguće žrtve ptičijeg gripa, a da se prećutkuju stravične posljedice bolesti zavisnosti koje su u stalnoj ekspanziji. Umjesto zdravog života, mediji češće nude sredstva i obrazac ponašanja koji su atak na sve vrijednosti, uključujući i život. Reklamerstvom trošenja i lažnog uživanja potiskuju se čak i pokušaji da se afirmišu subjekti koji se bore za najviši mogući cilj: ZDRAV ŽIVOT. U javnosti se, primera radi, malo zna o uspješnom liječenju zavisnika metodom u kojoj je porodica zavisnika i subjekt i objekt liječenja, koju dugi niz godina praktikuje i razvija Institut za mentalno zdravlje u Palmotićevoj.

Vreme je za organizovan društveni alarm! 

5. TEZA O NEIZLEČIVOSTI BOLESTI ZAVISNOSTI NEGATIVNO DELUJE NA TOK I ISHOD LEČENJA. Prisutna u porodicama obolelih zavisnika, zdravstvenim institucijama, medijima i svesti građana, daje bolesti osobine kojima se ne može suprotstaviti i ostavlja joj prostor da se širi. Ona demobiliše favorizujući bolest, a neophodni su pokretači za suočavanje sa realnošću i svrsishodna mobilizacija za zdrav život, a protiv bolesti.

 U kolektivima i sredinama gde se navedena teza udomaćila, a bave se ili ih se tiče liječenje:

- Okupljaju se i reprodukuju kadrovi koji ne insistiraju i ne teže ka najvišem;

- Limitirani su i/ili niski ciljevi lečenja i angažovanja, a dozirani su po principu:”zašto da se žrtvujem za posao od kojeg ne očekujem značajan rezultat”; U takve institucije, po pravilu, obraćaju se bolesnici čiji cilj nije izlečenje već:

- fizički oporavak i privremeni prekid uzimanja opojnih sredstava,

- pokušaj izbegavanja kazne i odgovornosti za učinjene prekršaje,

- drugi razlozi i motivi, ali ne izlečenje i vraćanje zdravom životu.

 Uz tu tezu o neizlječivosti bolesti zavisnosti ne okupljaju se ni stručnjaci ni pacijenti koji imaju za cilj totalnu i trajnu apstinenciju i zdrav život.

 U "Integri” su, međutim, udruženi članovi koji su uspešno završili lečenje u INSTITUTU ZA MENTALNO ZDRAVLJE u PALMOTIĆEVOJ, a vođeni su zajedničkim ciljem terapeuta i pacijenata: totalna i trajna apstinencija i zdrav život.Rezultati koji su iza njih su takvi da demantuju tezu o neizlečivosti, a nude pouku da se umjesto tvrdnje ili polemike o neizlečivosti bolesti, afirmišu kolektivi uspešni u lečenju i rezultati koje postižu (iz)lečeni.

6. ORGANIZOVANJE NACIONALNOG POKRETA I MOBILIZACIJA SVIH MOGUĆIH POTENCIJALA U CILJU VRAĆANJA OMLADINE ZDRAVOM ŽIVOTU morao bi biti prioritetan zadatak DRŽAVE. Pojedinačna svest o ovoj potrebi iskazuje se sve češće i masovnije, ali izostaje neophodna organizovana i kontinuirana akcija društva. Šta je potrebno ovoj zemlji da se organizuje i uhvati u koštac sa bolešću zavisnosti? Možda strah, onaj pozitivni, i entuzijazam kojim je sanitetski oficir Srpske vojske u Prvom svetskom ratu samo par dana nakon saznanja o uzročniku pegavca, uz podršku i angažovanje Kralja, u ratom zahvaćenoj Srbiji, formirao front protiv neprijatelja broj dva – tifusa.Vreme je da neko u današnjoj Srbiji odradi ulogu sanitetskog oficira, a neko opet kralja!

 Front smo odavno morali imati. 

DILEME I INICIJATIVE INTEGRE 

Od prvih početaka lečenja bolesti zavisnosti u Srbiji prisutni su potreba i pokušaj organizovanja udruženja sličnih Integri. Takva udruženja su trajala duže ili kraće i gasila se, a neka se čak pretvorila i u svoju suprotnost. Saznanja i svijest o tome postoje i u Institutu i u Integri i odatle pitanje:

DA LI JE "INTEGRA" PELCER ILI UTOPIJA?

Dva su moguća odgovora: Prvi, ako se iskustvo, mogućnosti, ideje i program aktivnosti Integre, uz potencijal koji ima i podršku Instituta, oplode u pokretu šire društvene zajednice, onda je "INTEGRA" pelcer novih odnosa i subjekat koji će se razvijati. U Srbiji će se organizovati veliki broj sličnih subjekata, a cilj će im biti organizovana borba za zdrav život. Podrška Integri već je iskazana od velikog broja naučnika i umjetnika koji su se već uključili u realizaciju programa "INTEGRA".

Drugi, ako Integrina aktivnost bude omeđena u kružnici: Institut-porodica-članovi i zadržala se na pojedinačnim potrebama i emocijama koje međusobno povezuju članove, "INTEGRA" će se prije ili kasnije ugasiti.

DAN ISTINE

"INTEGRA" je krajem 2005 godine pokrenula inicijativu o organizovanju šire društvene akcije na podizanju svijesti o neophodnosti i mogućnostima borbe za zdrav život, a protiv bolesti zavisnosti. Program je nazvan "Dan istine", a podrazumeva niz aktivnosti u kojima će učestvovati odgovarajući broj institucija i pojedinaca. "Dan istine" ne znači jedan dan borbe ili propagande, niti još jedan svečarski dan. Pojednostavljeno rečeno, "Dan istine" potreban je Državi i njenim institucijama, nauci, svakom subjektu društva, svakoj porodici i pojedincu kao dan kritičkog suočavanja sa sobom. U frontu borbe za zdrav život svako bi sebi morao odgovoriti: "kakav sam ja u tom frontu?!" Odgovori bi morali biti precizni i iskreni kao oni na velikom predstavljanju članova porodice zavisnika u vrijeme intenzivnijeg liječenja na Institutu u Palmotićevoj. Naučni skup koji se priprema, a deo je programa pod nazivom "Dan istine", bliže će odrediti ciljeve i način njihovog ostvarenja.

EDUKOVANJE ZA ZDRAV ŽIVOT

"INTEGRA" predlaže nadležnim institucijama Države da se u organizaciji Instituta u Palmotićevoj ili drugdije, pod pokroviteljstvom Države edukuju kadrovi (ljekari, psiholozi, pedagozi, razni umjetnici, sportisti i drugi stručnjaci) kako bi širom Srbije podržali ili organizovali rad društava sličnih "Integri" ili radionica različitog sadržaja u cilju angažovanja mladih u borbi za zdrav život.

 Ako bi Država svojim instrumentima zahvatila samo dio sredstava koja se manipulacijom kumuliraju kod profitera, a čija djelatnost atakuje na osnovne ljudske vrijednosti, zdravlje ljudi, pa i živote, bilo bi dovoljno za mobilizaciju čitave armije mladih, stručnih, a posla željnih kadrova.

"INTEGRA" će podržana Institutom sigurno uspješno realizovati svaki preuzeti zadatak, koji je u funkciji borbe za zdrav život, a protiv bolesti zavisnosti. Na tome će se i razvijati. 

Beograd, 04.04.2006.god.